Een afwijkende mondgewoonte kan al op jonge leeftijd ontstaan. Voorbeelden zijn langdurig duim- of vingerzuigen, mondademen, een open mondhouding of een tong die tijdens het slikken tegen of tussen de tanden komt.
Welke signalen kun je herkennen?
Een afwijkende mondgewoonte kan zich op verschillende manieren uiten. Je kunt bijvoorbeeld merken dat een kind:
- Vaak met de mond open zit
- Voornamelijk door de mond ademt
- De tong tijdens het slikken tegen of tussen de tanden duwt
- De tong in rust laag in de mond of tussen de tanden houdt
- Veelvuldig duimt of op een vinger zuigt
- Moeite heeft met bepaalde klanken, zoals de /s/, /z/, /t/, /d/, /n/ of /l/
- Regelmatig kwijlt of moeite heeft om de lippen goed gesloten te houden.
Niet ieder van deze signalen betekent automatisch dat er sprake is van een afwijkende mondgewoonte. Het gaat vooral om het totaalbeeld en de manier waarop de mondfuncties worden uitgevoerd.
Waarom is een goede mondhouding belangrijk?
De manier waarop een kind de mond gebruikt, kan invloed hebben op verschillende functies. Een afwijkende tongpositie of slikbeweging kan bijvoorbeeld samenhangen met een veranderde stand van de tanden. Ook kan een afwijkende mondgewoonte invloed hebben op de uitspraak van bepaalde klanken.
Bij kinderen die langdurig door de mond ademen, is het bovendien belangrijk om te kijken naar de oorzaak hiervan. Een verstopte neus, vergrote neusamandelen of andere factoren kunnen bijvoorbeeld een rol spelen. Daarom werken we waar nodig samen met andere betrokken zorgverleners, zoals de tandarts, orthodontist, huisarts of KNO-arts.
Wat doet de logopedist?
Bij een onderzoek kijkt de logopedist onder andere naar de mondhouding, tongpositie, ademhaling, lipfunctie, kauwen, slikken en uitspraak. Samen bekijken we welke factoren een rol spelen en of behandeling wenselijk is.
De behandeling is gericht op het aanleren van een gezonde mondhouding en een functioneel gebruik van de mond. We oefenen bijvoorbeeld met de juiste tongpositie in rust, het sluiten van de lippen en een goede slikbeweging. Daarbij is het belangrijk dat de nieuwe manier van functioneren ook in het dagelijks leven wordt toegepast.
Een behandeling werkt het beste wanneer kind, ouders en eventuele andere betrokken zorgverleners goed samenwerken. Zo kunnen we samen werken aan een gezonde ontwikkeling van de mondfuncties en een zo optimaal mogelijke spraakontwikkeling.
Meer weten of een afspraak maken?