Spraakproblemen

Wat is spraak?

Spraak is de manier waarop we klanken gebruiken om woorden te vormen en ons verstaanbaar te maken. Hiervoor werken verschillende onderdelen van het lichaam samen, zoals de tong, lippen, kaak, het gehemelte en de ademhaling. Kinderen leren de verschillende spraakklanken geleidelijk. Het is daarom normaal dat jonge kinderen sommige klanken nog niet goed kunnen uitspreken. Naarmate een kind ouder wordt, worden steeds meer klanken correct uitgesproken en wordt de spraak steeds beter verstaanbaar.

Soms heeft een kind moeite met bepaalde klanken of blijft een uitspraakpatroon langer bestaan dan passend is bij de leeftijd.

Welke signalen kun je herkennen?

Een kind met een spraakprobleem kan bijvoorbeeld:

• Bepaalde klanken niet of anders uitspreken
• Klanken vervangen door andere klanken
• Klanken weglaten uit woorden
• Woorden anders uitspreken dan bedoeld
• Moeilijk verstaanbaar zijn voor anderen;
• Vooral door vertrouwde personen goed begrepen worden
• Gefrustreerd raken wanneer anderen het kind niet begrijpen
• Onzeker worden over het spreken.

 

Een kind kan bijvoorbeeld koe zeggen als toe of vis als bis. Ook kan het voorkomen dat een kind bepaalde klanken weglaat of woorden vereenvoudigt.

Niet iedere uitspraak die nog niet helemaal correct is, betekent dat er sprake is van een spraakprobleem. De leeftijd van het kind, de soort klank en de ontwikkeling als geheel spelen hierbij een belangrijke rol.

Waarom is een goede spraak belangrijk?

Duidelijk spreken helpt een kind om zich goed uit te drukken en mee te doen in gesprekken. Wanneer een kind vaak niet wordt begrepen, kan dit invloed hebben op het zelfvertrouwen en het plezier in communiceren.

Een goede uitspraak is ook belangrijk wanneer een kind nieuwe woorden leert en zich verder ontwikkelt op school. Daarom is het goed om niet alleen naar afzonderlijke klanken te kijken, maar naar de totale spraakontwikkeling.

Wat doet de logopedist?

Tijdens een logopedisch onderzoek kijkt de logopedist naar de spraakontwikkeling van het kind. We luisteren bijvoorbeeld naar de uitspraak van verschillende klanken en woorden en kijken naar de manier waarop het kind de tong, lippen, kaak en ademhaling gebruikt.

Wanneer behandeling nodig is, oefenen we op een speelse en passende manier. We leren het kind bijvoorbeeld hoe een bepaalde klank gemaakt wordt en oefenen vervolgens stap voor stap met het gebruiken van deze klank in woorden en zinnen.

Ouders worden betrokken bij de behandeling, zodat ook thuis op een eenvoudige manier geoefend kan worden. Het doel is dat het kind de geleerde vaardigheden steeds meer vanzelf gaat gebruiken in het dagelijks spreken.

Goed verstaanbaar kunnen spreken geeft een kind de ruimte om zich vrij te uiten en mee te doen. Door spraakproblemen tijdig te signaleren en passende ondersteuning te bieden, kan een kind met meer vertrouwen leren spreken.